Doğa Arkadaşımın Kutusu
Bir Doğa Arkadaşlığı Deneyimi
Doğa her yerde.
Bahçedeki bir böcekte, parkta düşmüş bir meşe palamudunda, sonbaharda ayağımızın altında hışırdayan yapraklarda, balkondaki bir çiçekte, yağan yağmurda…
—-
“Hangisi daha önemli,” diye sordu Büyük Panda.
“Yolculuk mu yoksa varacağın yer mi?”
“Sana kimin eşlik ettiği,” dedi Küçük Ejderha.
James Norbury, Büyük Panda ve Küçük Ejderha, s. 12.
—-
Doğa dünya üzerindeki yolculuğumuzun eşlikçisi. Her mevsim bize eşlik eder; biz de ona..
Doğa Arkadaşımın Kutusu, 11 yıl önce bu eşliği fark etmek; doğayla kurduğumuz bağları kuvvetlendirmek, duyularımızı esnetmek ve ruhumuzda çiçekler açtırmak için ortaya çıkan bir oyun.
Çocukların ve yetişkinlerin birlikte oynadığı, mevsimlerle dans eden bir “doğa arkadaşlığı” oyunu.
Bu oyunda yürüyüşe çıkarsınız.
Doğada dolaşırsınız.
Ararsınız / Fark edersiniz: doğanın yere, toprağa, kıyıya bıraktığı küçük hazineleri.
Bu yürüyüş aslında biraz daha yavaşlamak içindir.
Eğilmek, dokunmak, bakmak ve fark etmek için.
—-
“Şu anda ağacın çiçeklerine bakamayacak kadar meşgulüm,” dedi Küçük Ejderha.
“Ama yarın burada olmayabilirler ve dönüp onlara bakmak için bundan daha iyi bir neden yok,” dedi Büyük Panda.
James Norbury, Büyük Panda ve Küçük Ejderha, s. 14.
—-
Bir çiçek bugün açar, yarın bambaşka bir şeye dönüşür.
Bir yaprak dalından ayrılır, rüzgârla başka bir yere gider.
Bir tohum sessizce toprağa düşer.
Doğa Arkadaşımın Kutusu, tam da bu yüzden bizi dışarı çağırır.
“Sonra bakarım” dememek için.
Bir yaprak yere düşmeden önce,
bir tohum rüzgârla savrulmadan önce,
bir çiçeğin kokusu kaybolmadan önce
onu fark etmek için.
Oyun dört mevsim boyunca oynanır.
Çünkü doğa sürekli değişir; seyrelir, ayrılır, birbirinin içine dolanır.
Her mevsim başka bir tonda titreşir.
Yeni oyunlar mevsim dönümlerinde başlar: 21 Mart, 21 Haziran, 21 Eylül, 21 Aralık.
Başvurunuz kabul edildiğinde size bir gizli doğa arkadaşı atanır.
Sonra yürüyüşler başlar.
Acele etmeden, gözlemleyerek, dokunarak doğadan küçük hazineler toplarsınız:
bir taş, bir tüy, dökülmüş bir yaprak, bir kozalak, bir tohum…
Topladığınız 15 küçük hazine ile bir kutu hazırlarsınız.
Bu süreçte yaşadıklarınızı, gördüklerinizi, hissettiklerinizi anlatan bir mektup yazarsınız.
Kutunun içindeki nesneler yürüyüşünüzün izleridir ve sıcacıktır. Gün sonunda hepsi o kutunun içinde dilediğiniz gibi bir araya gelir.
Kutunuzu gizli doğa arkadaşınıza gönderirsiniz.
Ve bir yerde, sizin için de doğada dolaşan biri vardır:
Bir taş seçen, bir yaprağa bakan, bir tohumu eline alan.
Sonra siz de kutunuza kavuşursunuz.
İçinden bir ormanın kokusu çıkabilir.
Bir kıyının taşı.
Başka bir şehrin veya kıtanın rüzgârlarında kurumuş bir yaprak.
Türkiye’nin farklı yerlerinden, hatta dünyanın farklı köşelerinden katılımcılar katılır bu oyuna. Böylece kutular yalnızca küçük hazineleri değil, yerlerin doğasını da birbirine taşır.
—-
“Hâlâ varmadık mı?” diye sordu Küçük Ejderha.
Büyük Panda gülümsedi.
“Umarım varmamışızdır.”
James Norbury, Büyük Panda ve Küçük Ejderha, s. 55.
—-
Doğa Arkadaşımın Kutusu bütünüyle gönüllülükle akar, gönüllü kalplerle yürütülür.
2015 yılında oyunu başlatan ve yıllarca sürdüren Burcu Meltem Arık, 2025 sonbaharı itibarıyla bu yolculuğu Burcu Borhan Türeli ve Berna Diblen’e devretmiştir.
Biz yürümeye devam ediyoruz:
Doğayı her mevsim yeniden fark etmek ve yolda bir doğa arkadaşına rastlamak için.
Oyun hakkında detaylı bilgi alabilmek için dogaarkadasiminkutusu(at)gmail.com adresinden oyun koordinatörleri Burcu Borhan Türeli ve Berna Diblen’e yazabilirsiniz. Okullara ve kurumlara özel oyun da açılabilir :)
Sık Sorulan Sorular
Sık Sorulan Sorular
1. Doğa Arkadaşımın Kutusu nedir?
Doğa Arkadaşımın Kutusu, doğada yürüyüşler yaparak küçük hazineler topladığınız, bunları bir kutuya yerleştirip gizli bir doğa arkadaşınıza gönderdiğiniz bir keşif ve paylaşım oyunudur. Hem doğayı gözlemler hem de oyun topluluğunun bir parçası olursunuz.
2. Oyuna kimler katılabilir?
Herkes katılabilir! Tek başınıza, ailenizle, sınıfınızla veya dostlarınızla oynayabilirsiniz. Türkiye’nin farklı şehirlerinden ve dünyanın farklı köşelerinden katılımcılar oyuna katılır.
3. Oyun ne zaman başlar ve ne kadar sürer?
Her oyun, mevsim dönümlerinde başlar (21 Mart, 21 Haziran, 21 Eylül, 21 Aralık). Her oyun yaklaşık 2 ay sürer. Bu süre boyunca yürüyüşler yapılır; kutu hazırlığı katılımcının tercihine göre oyunun tamamına yayılabileceği gibi son bir kaç haftada da tamamlanabilir.
4. Kutuma neler koyabilirim?
Doğada bulduğunuz taş, tüy, yaprak, kozalak veya tohum gibi küçük ve güzel objeleri kutunuza (ayakkabı, bilgisayar veya kargo kutusu) koyabilirsiniz.
5. Kutuma mektup eklemeli miyim?
Mektup olmazsa olmazlardan! Yürüyüş sırasında neler hissettiğinizi ve keşiflerinizi anlatan bir mektup eklemek kutunuzu ve oyunu daha özel kılar.
6. Canlı nesneler kutuya koyabilir miyim?
Hayır, canlı bitki veya hayvan koymamalısınız. Amacımız doğayı korumak ve hiçbir canlıya zarar vermemektir. Sizin ve gizli arkadaşınızın sağlığına zararlı olabilecek veya çürüyüp bozulabilecek hiçbir şeyi toplamayın ve göndermeyin.
7. Kutumu nasıl hazırlamalıyım?
Topladığınız hazineleri kargoda kırılıp parçalanmayacak şekilde yerleştirip bir mektup ekleyin. Kutuyu güvenli şekilde kapatın ve talimatlara göre gizli doğa arkadaşınıza gönderin.
Gönderdiğiniz hazinelerin neler olduğunu biliyorsanız, isimlerini yazmanız doğa arkadaşınız için hem heyecan verici hem de bilgilendirici olur.
Kutuda doğa hazineleri dışında şeker, kitap gibi şeylerin yanı sıra hiç bir plastik malzeme (örneğin plastik bant, dolgu köpüğü, balonlu naylon/patpat) kullanılmamalıdır.
8. Kargo masrafları nasıl karşılanıyor?
Kargo süreci ve masraflar hakkında bilgiler oyun başlangıcında paylaşılır. Katılımcı kendi kutusunu kendisi gönderir, karşı ödemeli gönderilmez.
9. Oyuncular birbirleriyle iletişim kurabilir mi?
Evet! Oyunun başında çevrimiçi bir buluşma yapılır. Oyun boyunca iNaturalist projesi ve çevrimiçi platformlar ya da WhatsApp grubu üzerinden topluluk paylaşımları devam eder.
10. iNaturalist projesi nedir?
iNaturalist, gördüğünüz bitki ve hayvan türlerini kaydetmenizi sağlayan bir uygulamadır. Oyuncular gördükleri türleri fotoğraflayıp yükleyerek toplulukla paylaşır ve bilimsel veriye katkıda bulunurlar.
11. Kutum kaybolursa ne olur?
Kutularınızı güvenli şekilde paketleyip göndermeniz çok önemlidir. Kutunuzun gizli arkadaşınıza ulaştığından emin olmak için posta bilgilerini saklayıp takibini yapabilirsiniz. Eğer kutunuz kaybolduğunu düşünüyorsanız, organizatörlerle iletişime geçin; birlikte hızlı bir çözüm bulabilirsiniz.
12. Gizli doğa arkadaşımı öğrenebilecek miyim?
Kutuyu aldıktan sonra gizli doğa arkadaşınızın kim olduğunu öğrenirsiniz. Ama oyun süresince doğa arkadaşının kimliği gizli kalır.
13. Oyun sırasında nelere dikkat etmeliyim?
Doğada yürürken canlıları kendi hallerinde gözlemleyin ve endemik veya koruma altındaki türleri fotoğraflayın. Her yürüyüş yavaşlamak, dokunmak, bakmak ve fark etmek için bir fırsattır.
