Ali Nesin Matematik ve Doğa kitabında doğanın yalnızca duyu organlarımızla algıladıklarımızdan ibaret olmadığını, bize sezdirdikleriyle de var olduğunu söyler. Upuzun bir ağacın, denizle gökyüzünü ayıran çizginin, güneş ışınlarının fısıldadığı "doğru" kavramı gibi. Peki bu fısıltıyı matematik dersinde anlamlı bir öğrenme deneyimine nasıl dönüştürebiliriz?
Öğrenciler matematiği, işlemlerden çok akıl yürütme ve gerekçelendirme üzerinden deneyimlediklerinde matematiğin mantıklı bir uğraş olduğunu fark eder (Boaler, 2021). Yükseköğretim öncesi eğitim sisteminin hemen hemen her kademesinde karşılaştığımız EBOB-EKOK problemini düşünelim. Eşit aralıklarla dikilecek ağaç sayısını hesapladığımız bu tanıdık problem ezberlenmiş bir uygulama sorusu olmanın ötesine geçebilir. Yalova’daki “Çınarlı Hıyaban”ı örnek verip ağaçların karşılıklı çapraz dikilmesinin sebebi üzerine öğrencilerle sohbet edebiliriz. Bu problem, ortaokul ve lise düzeyinde "Dikim aralıkları değişirse gölge dağılımı nasıl etkilenir?" sorusuyla çok adımlı bir modelleme problemine dönüşebilir. “Ülkemizdeki başka hıyaban örneklerinin hangi tarihsel dönemde oluşturulduğunu nasıl tahmin edebiliriz?” gibi sorular ekleyip disiplinlerarası yaklaşımla her kademeye uyarlanabilen sınıf içinde/dışında kullanılabilecek bir ders etkinliği tasarlayabiliriz.
Doğanın sunduğu bu zengin bağlamdan yararlanarak öğretmen dokunuşumuzla en sade problemi bile bir tohum misali filizlendirebiliriz. Böylece öğrenciler matematiği çözülmesi gereken soruların ötesinde yaşadıkları çevreyi anlamanın bir yolu olarak görmeye başlar.
Boaler, J. Konumuz Matematik. Çev. B. Karçıka & E. Kantarcı Oğuz & M. Atasay Sunay & E. S. Yılmaz. (Ankara: Nika Yayınevi, 2021), s, 77.
Nesin, A. Matematik ve Doğa. (İstanbul: Nesin Yayıncılık A.Ş. , 2010).
Kapak görseli: Yalova ile Termal arasında uzanan Çınarlı Hıyaban, Temmuz 2026
Kamer Kozan Bozkurt
2005 yılından bu yana lise düzeyinde matematik öğretmenliği yapıyorum. 2017 yılından beri görev yaptığım okulda sürdürülebilirlik kulübü danışmanı olarak öğrenciler için doğa temelli öğrenme deneyimleri ve çevre temalı eğitim gezileri tasarlıyorum. Matematik eğitiminde UbD yaklaşımını ve disiplinlerarası öğrenme ortamlarını derslerime taşımaya özen gösteriyorum. İstanbul'da yaşıyor, Kocaeli'de görev yapıyorum; fırsat buldukça rotamı doğaya, özellikle Kaz Dağları'na çeviriyorum.
