Sürdürülebilirlik kimin bugününü koruyor?
Sürdürülebilirlik çoğu zaman ölçülebilir hedefler ve geleceğe dönük vaatler üzerinden ele alınıyor. Grafikler, yüzdeler ve yol haritaları arasında, bugünün yaşam deneyimleri ve bu deneyimlerin yarattığı duygular çoğu zaman geri planda kalıyor. Başarı, çoğunlukla teknik ilerleme ve nicel göstergelerle tanımlanırken, bu ilerlemenin gündelik hayatta nasıl hissedildiği sorusu nadiren soruluyor. Çocuklar bu anlatının merkezinde yer alıyor gibi görünüyor; “gelecek nesiller” vurgusu sıkça tekrarlanıyor. Ancak çocukların ve hatta gençlerin bugün nasıl yaşadığı, hangi çevresel risklere maruz kaldığı ve bu koşulların onların bedenleri ve duyguları üzerinde nasıl etkiler yarattığı çoğu zaman görünmez kalıyor.
Psikoloji alanında yapılan güncel çalışmalara baktığımızda, çocuklar ve gençler arasında çevresel krizlere bağlı kaygının belirgin biçimde arttığını görüyoruz. Bu kaygı yalnızca geleceğe dair belirsizlikten değil, çocukların kendilerini doğrudan etkileyen kararlarda söz sahibi olamamalarından da besleniyor. Çocuklar çevresel yıkımı görüyor, hissediyor ve anlamlandırıyor; ancak bu farkındalık çoğu zaman katılıma ya da eyleme dönüşemiyor. Bunun yerine, “geleceği kurtaracak nesiller” olarak idealize ediliyorlar. Bu idealizasyon, çocukların bugünkü deneyimlerini ve duygusal yüklerini hiç yokmuşçasına giderek sessizleştiriyor. Böylece sürdürülebilirlik söylemi, yalnızca çevresel etkileri değil, bu etkilerle birlikte yaşamanın duygusal boyutunu da göz ardı edebiliyor.
Çocukların sürdürülebilirlik alanında yalnızca hedeflenen faydanın alıcısı değil, doğrudan paydaş olarak ele alınması gerektiği günümüzde öne çıkan konular arasında yer alıyor. Çocuk refahını ve gündelik yaşam koşullarını merkeze alan yaklaşımlar, sürdürülebilirliğin yalnızca istatistiksel göstergelere göre değil, ilişkiler ve deneyimler üzerinden de düşünülmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Kaynakça
Pihkala, P. (2023). Eco-anxiety and environmental education. Sustainability, 12(23). https://doi.org/10.3390/su122310149
Christodoulou, A., & Grace, M. (2025). Becoming “wild citizens”: Children’s articulation of environmental citizenship in the context of biodiversity loss. Science & Education. 34: 969–997
https://doi.org/10.1007/s11191-024-00558-4
Özge Güven
2013 yılında bu yana Çevre Mühendisi olarak çalışıyorum. Yüksek lisansımı da etik üzerine tamamladım. 10 yıllık özel sektör tecrübesinden sonra son 2,5 yıldır sivil toplum kuruşunda görev alıyorum. Çalışmalarımı çevre, sürdürülebilirlik, iklim değişikliği, eğitim, enerji konularında sürdürüyorum.
