Yaşamın Yoldaşları Kuşlar
Yaşadığınız yerle duyusal ve zamansal bir bağ kurmanızda kuşların etkili olabileceğini hiç düşündünüz mü? Örneğin, ben ne zaman bir kumru sesi duysam sanki bir anda İzmir’de ilkokul yıllarımı geçirdiğim evimize ışınlanırım ya da nerede olursam olayım ilkbaharda ebabil çığlıklarıyla birlikte gözlerimi kapatır ve Ankara’da Güvenpark’ta olduğumu hayal ederim.
Neredeyse her yerde ve her mevsimde bizimle birlikte olan ve şehir merkezlerinde bile yaban hayatının varlığını renkleriyle, ötüşleriyle, uçuşlarıyla bize hatırlatan kuşlar iyi ki varlar. Onları gözlerken bitkileri, kelebekleri, bulutları, rüzgârı ve daha neleri neleri keşfederseniz, gününüz şenlenir ve yaşadığınız yeri daha çok sevmeye başlarsınız.
Erzurum’a taşındığımda okul yerleşkemizin kuş göç yolları üzerinde olduğunu biliyordum ve bir Eylül günü kızlarımla uçurtma uçururken denk geldiğimiz yüzlerce şahin bu bilgiyi coşkuyla teyit etmemi sağlamıştı. O heyecanla hemen lisede kuş gözlem kulübü açmıştım ama Erzurum’un acemisi olarak kışa doğru yaklaştıkça kulüp saatinde havanın kararmış olacağını düşünememiştim. Bunu fark edince yaşadığım tedirginlik, alacakaranlıkta yaptığımız yürüyüşlerde gözlediğimiz kukumavla mutluluğa dönüştü. Öğrenciler hayatlarında ilk kez baykuş görmüşlerdi, hem de okullarının bahçesinde!
Sonrasında keşiflerimi okul topluluğuyla paylaşmak benim için doğal bir rutine dönüştü. Kerkenez çiftimiz ilkbaharda yerleşkeye döndüğünde, göç zamanı arı kuşlarının seslerini duyduğumda, ibibikler bahçede böcek peşinde dolaşmaya başladığında bir e-posta göndermek; gökyüzünde süzülen küçük akbabanın bir anda gözüme takılmasıyla dersi durdurup tüm sınıfla o heyecanı paylaşmak; Pazartesi sabahı yaptığımız törenlerde “haftasonu yağan karın ardından tarla ardıçlarının geldiğini fark ettim, belki hafta boyunca sizler de görebilirsiniz.” gibi duyurular yapmak okul kültüründe doğa farkındalığının yerleşmesine önemli ölçüde katkı sağladı. Öğrenciler ve öğretmenler çevrelerini daha dikkatli ve meraklı bir şekilde gözleyerek bana sorular sormaya başladılar. Mevsim değişimlerinin hava sıcaklığından, yağışlardan farklı göstergeleri olduğunu fark ettiler. Böylece varlığımızı etkileyen doğal dinamiklerle daha derin bir ilişkiyi deneyimlerken yaşadıkları yerle bağlarını güçlendirdiler.
Ben de şimdi tüm bunları hatırlarken küçük ama sürekliliği olan kişisel çabaların anlamlı değişimlere yol açabileceğine dair umudumu tazelemiş oldum.
Özge Keşaplı Can
30 yılı aşkın bir süredir kuş gözlemciliği yapan, bu tutkusunu çevresiyle her fırsatta paylaşan, ötücü kuş göçü üzerine uzmanlaşmış bir Biyolog ve Biyoloji öğretmeniyim. Uzun yıllar boyunca memleketin birçok köşesinde kuşlarla ilgili araştırma, koruma ve eğitim çalışmaları gerçekleştirdim. 11 yıldır bunu mikro düzeyde Erzurum’da sürdürüyorum. İlkokul ve ortaokul müdürü olarak görev yaptığım okulumda çocukların doğayla bağlarını güçlendirecek anlamlı öğrenme deneyimleri oluşturmak için çabalıyorum. Öğretmenlerimi bu alanda desteklemeyi çok önemsiyorum. Okul bostanında öğrencilerimle birlikte hasat yapmaktan büyük keyif alıyorum.
